آشنایی با انواع فرآیند سنگبری

/ / مقالات

سنگ‌‌ها

سنگ‌‌ها موادی هستند که در اقصی نقاط کره زمین در شکل‌‌ها و طرح‌‌های گوناگون یافت می‌‌شوند. سنگ‌‌ها در طبیعت تولید و توسط انسان پیدا می‌‌شوند. انسان‌‌ها آن‌‌ها مطالعه و برسی می‌‌کنند، به دلخواه و متناسب با نیازشان آن‌‌ها را فر‌‌آوری می‌‌کنند و به مصرف می‌‌رسانند.

انسان‌‌ها از ابتدا نیاز به سنگ‌ داشتند. برای مصارف ابتدایی مانند ظرف غذا و آشپزی، تجهیزات جنگی، صلاح، وسایل زندگی و غیره. در آن زمان‌‌ها بدون داشتن ماشین‌‌آلات و تجهیزاتی تغییر شکل سنگ‌‌ها کار بسیار دشوار و زمان‌‌بری بود، زیرا آن‌‌ها باید بدون داشتن هیچ‌‌گونه امکاناتی سنگ‌‌ها را برش می‌‌دادند و آن‌‌ها را به شکل‌‌ها‌‌یی که مورد نیاز بود می‌‌آوردند.

سنگ‌‌ها در رشته‌‌های مختلف مانند پزشکی، صنعت، ساختمانی، تزیینی و غیره کاربرد دارند.

در این‌‌جا به‌‌صورت موردی به تعدادی از سنگ‌‌های مورد استفاده در ساختمان‌‌سازی اشاره خواهیم کرد.

  • سنگ گرانیت
  • سنگ تراورتن
  • سنگ کوارتزیت
  • سنگ مرمر
  • سنگ مرمریت
  • ماسه سنگ
  • سنگ آنتیک
  • سنگ اسلب طبیعی

این سنگ‌‌ها خواص و ویژگی‌‌های متفاوتی از یکدیگر دارند و هر‌‌کدام مناسب برای استفاده در قسمتی از فضای ساختمان می‌‌باشند. برای تهیه این سنگ‌‌ها باید کارخانجات و یا شرکت‌‌های مطمئنی را پیدا کرد که بتوان به آن اطمینان کرد و سنگی را که خریداری می‌‌کنید مطمئن باشید به بهترین شکل ممکن فر‌‌آوری شده است.

سنگ گرانیت

سنگ تراورتن

سنگ کوارتزیت

ماسه سنگ

سنگ مرمریت

تاریخچه سنگبری

در زمان‌‌های گذشته انسان‌‌ها از ابتدایی‌‌ترین ابزار‌‌آلات موجود در آن زمان برای برش سنگ استفاده می‌‌کردند.

با مشاهده آثار باستانی در ایران، مصر و یونان می‌‌توان به قدرت خلاقیت و توانایی مردم در آن زمان پی‌‌برد.

بر‌‌خلاف قدمت و تمدن چند‌‌هزار ساله تاریخی و بناها و آثار باستانی بی‌‌نظیر در ایران، صنعت سنگ‌‌بری قدمت طولانی ندارد.

اولین دستگاه برش در سال ۱۳۰۷ در ایران، شهر تهران منطقه نازی‌‌آباد نصب شد. این دستگاه شامل یک اره با تیغه‌‌های آهنی بود که با پودر سیلیس کار می‌‌کرد. استفاده از این دستگاه همزمان با ساخت کاخ مرمر در تهران همراه بود.

اولین کارخانه در مشهد پس از مدت کوتاهی راه‌‌اندازی شد. این سنگ‌‌بری ساخت کشور آلمان بود و برای ساخت و تهیه پلاک سنگ‌‌های مرقد امام رضا (ع) از آن استفاده می‌‌شد. پس از راه‌‌اندازی و ادامه کار از این کارخانه برای تهیه‌‌ی سنگ پروژه‌‌های دیگر مانند  بانک مرکزی تهران، بانک سپه شعبه مرکزی تهران، کاخ مرمر، ساختمان وزارت صنایع و معادن استفاده شد. دستگاه مورد استفاده در این کارخانه به نام اره گلی معروف بود.دستگاه اره گلی دارای ۴۰ تیغه فولادی بود که تیغه‌ها به فاصله ۳ تا ۵ سانتی‌متر از هم قرار داشتند.تیغه‌‌ها قابلیت تنظیم از نظر فاصله را داشتند. تیغه‌هابه وسیله یک بازو که توسط لنگر حرکت می‌‌کرد، در جهت افقی عقب و جلو می‌‌رفت و کل ۴۰ تیغه که در یک سطح و در داخل یک چارچوب قرار داشتند در جهت قائم نیز بالا و پایین می‌‌رفتند. لنگر توسط چرخ‌ها و تسمه که به یک الکتروموتور ارتباط داشتند با کمک نیروی برق به حرکت در‌‌می‌‌آمد.

پس از آن در عملیات احداث ساختمان بانک ملی در بازار تهران و هم‌‌چنین ساختمان دادگستری دو اره در آن‌‌جا توسط فردی آلمانی و شرکتی به نام اشکودا نصب گردید که پس از اتمام عملیات دستگاه‌‌ها بر‌‌چیده شدند.

دستگاه سنگ‌‌بری در ایران

در طی سال‌‌ها صنعت سنگ‌‌بری با مشکلات بسیاری رو‌‌به‌‌رو بوده‌‌است. به طور مثال کارخانه‌‌هایی که در این زمینه به خوبی فعالیت می‌‌کردند اما با مشکلاتی چون تخلیه سنگ از کامیون مواجه بودند تااستفاده از جرثقیل‌‌هایی که کمک می‌‌کرد سنگ‌‌ها را جا‌‌به‌‌جا کرد. در سال ۱۳۴۵ اولین سنگ‌‌بری که با تیغه‌‌های الماسه کار می‌‌کرد از خارج خریداری و نصب شد. بعد از آن صنعت سنگ‌‌بری دچار رشد بسیار زیادی شد.

مراحل مختلف شکل‌‌دهی به سنگ

برای رسیدن به شکل مورد نظر از سنگ‌‌ها مراحل مختلفی باید طی شود. برای سنگ‌‌ها با مصارف مختلف، این مراحل متفاوت است و هر‌‌کدام به شیوه‌‌های مختلفی انجام می‌‌شوند.

در ادامه به توضیحی درباره‌‌ی این مراحل شکل‌‌دهی از ابتدا می‌‌پردازیم.

استخراج

صنایع سنگ از صنایع مهم در ایران به‌‌شمار می‌‌آید. با پیشرفت فناوری‌‌ها و تکنولوژی‌‌های مرتبط با این صنایع، استخراج بیشتر معادن با‌‌ارزش در ایران به شکل رو‌‌باز انجام می‌‌شود. روش‌‌های متنوع و متفاوتی برای استخراج سنگ‌‌ها و به‌‌خصوص سنگ‌‌های ساختمانی وجود دارد. از به‌‌صرفه‌‌ترین روش‌‌های موجود استفاده از سیم برش الماسه و مواد انبساطی می‌‌باشد.

سنگ‌‌ها برای این‌‌که بتوانندبه روش‌‌های مکانیزه استخراج شوندشرایط خاصی داشته باشند. در ادامه به تعدادی از آن‌‌ها اشاره خواهیم کرد.

  • تجزیه و هوا‌‌زدگی در سنگ صورت نگرفته باشد
  • فاقد درز یا شکاف و یا لایه‌‌بندی (نازک) باشد
  • امکان برش‌‌دهی، صاف و یا صیقل کردن داشته باشد
  • سختی قابل قبول داشته باشد
  • ذخیره‌‌ی کافی و اقتصادی داشته باشد

علاوه بر سنگ‌‌ها، عوامل دیگری نیز در استخراج سنگ‌‌ها تاثیر‌‌گذارند. عواملی که در انتخاب روش بهینه برای استخراج تاثیر دارند را می‌‌توان به صورت زیر خلاصه کرد.

  • ویژگی‌‌ها و خصوصیات زمین‌‌شناسی منطقه
  • زیر‌‌ساخت‌‌های اقتصادی
  • میزان ذخیره سنگ
  • قوانین و مقررات کشوری
  • امکان ترکیب روش‌‌های استخراجی برای به‌‌صرفه‌‌تر بودن اقتصادی و مناسب‌‌تر بودن روش استخراج
  • مرغوبیت و یا نادر‌‌بودن سنگ
  • نوع مصرف در آینده

۴ روش اصلی استخراج سنگ معدن را می‌‌توان این‌‌چنین نام برد.

  1. زیرزمینی، سطح باز (گودالی)، پلاسری و استخراج در محل
  2. استخراج سطح
  3. استخراج زیرزمینی
  4. استخراج Highwall یا دیوار بلند

استخراج معادن زیر‌‌زمینی، استخراج هزینه‌‌بر‌‌تری است. این نوع استخراج برای دست‌‌یابی به ذخایر عمیق‌‌تر مورد استفاده قرار می‌‌گیرد. استخراج‌‌های سطحی معمولا برای ذخایری که ارزش کمتری دارند و عمق کمتری دارند صورت می‌‌گیرد.

در استخراج سطحی، به طور عمده بر‌‌اساس کنار زدن پوشش گیاهی سطحی، خاک و در صورت لزوم لایه هایی از بستر برای رسیدن به رسوبات سنگین دفن شده استعمل می‌‌شود. این نوع از استخراج روش‌‌های متعددی چون استخراج روباز یا گودالی معادن، استخراج نوار و برداشتن کوه دارد.

استخراج زیر‌سطحی، شامل حفاری در درون تونل‌های زمینی یا شفت‌ها به منظور دستیابی به رسوبات سنگ معدن مدفون و پنهان شده می‌‌باشد. سنگ‌‌ها از طریق همین تو‌‌نل‌‌‌‌ها به سمت زمین آورده می‌‌شوند و آن‌‌هایی را که ارزش ندارند جدا‌‌ می‌‌شوند.

استخراج دیوار بلند نیز یکی از دیگر از استخراج‌‌های سطحی است که استخراج تکامل یافته گفته می‌‌شود. این نوع استخراج از طریق نوعی مکانیسم انتقال هیدرو‌‌‌‌لیکی پرتو فشار انجام می‌‌شود.

فرآوری سنگ

برای خرد کردن و شکستن سنگ روش‌‌های گوناگونی وجود دارد. یکی از این روش‌‌ها، روش پلاگین و پر می‌‌باشد.

روش کار بدین ترتیب است که دو پر در هر دو طرف پلاگین قرار می‌‌گیرند.مجموعه‌‌ای از پلاگین‌‌ها و پرها به طور معمول برای تقسیم یک قطعه‌‌ی سنگی بزرگ استفاده می‌‌شود.در نهایت کار یک ترک در امتداد خط ظاهر شده و سنگ جدا می‌‌شود. این روش به صورت گسترده‌‌ای استفاده می‌‌شود.

یکی از مراحل در فر‌‌آوری سنگ، برش می‌‌باشد.سنگ های استخراج شده از معدن به منظور رسیدن به اندازه‌‌ی مورد نظر وارد مرحله ی برش می‌‌شوند. از رایج‌‌ترین روش‌‌ها برش با سنگ اره می‌‌باشد. اره‌‌ها انواع متفاوتی دارند و برای سنگ‌‌های مختلف اره‌‌های متفاوت نیز استفاده می‌‌شود. از انواع اره‌‌ها می‌‌توان اره‌‌نرم‌‌بر، اره‌‌سخت‌‌بر و اره قله بر را نام برد.

خرد کردن سنگ با پلاگین و پر

در سال‌‌های اخیر سنگ‌‌های بزرگ بسیار پر‌‌فروش و پر‌‌طرفدار شده ‌‌اند. در ساختمان‌‌سازی به سنگ‌‌هایی با ابعاد بزرگ سنگ اسلب می‌‌گویند.

ساب و پولیش

این مرحله، پس از مرحله‌‌ی برش صورت می‌‌گیرد. ساب زدن سنگ به نرم بودن آن( مانند سنگ مرمر) و یا سخت بودن( مانند گرانیت) هد و ساینده‌‌ی متفاوتی دارد. در این مرحله ایراد‌‌های موجود در سنگ بر‌‌طرف می‌‌شود، قسمت‌‌های اضافی آن گرفته می‌‌شود و اگر قسمتی از آن خالی بود با مواد مخصوص آن را پر می‌‌کنند.

پس از این مرحله، سنگ را زیبا می‌‌کنند. زیبا‌‌سازی سنگ با روش‌‌هایی مانند استفاده از تقویت‌‌کننده‌‌ها صورت می‌‌گیرد. تقویت‌‌کننده‌‌ها مانع از شکستن و آسیب سنگ می‌‌شوند و مقاومت آن را بالا می‌‌برند. از دیگر روش‌‌ها رنگ کردن است، با استفاده از بتونه یا رنگ کردن تحت فشار سنگ. از رزین نیز برای افزایش جلوه‌‌ی سنگ استفاده می‌‌شود. استفاده از اپوکسی و پلی استر‌‌ها با توجه به نوع سنگ کاربرد دارند.

برای صیقل دادن سطح سنگ روش‌‌های متفاوتی وجود دارد. در بعضی از سنگ‌‌های تزیینی و قیمتی این‌‌کار در منزل نیز امکان‌‌پذیر است. سنگ‌‌ها بعد از نصب نیز به پولیش دارند تا بتوانند جلا و ظاهر خود را حفظ کنند.

برای براق کردن سنگ ساختمانی روش‌‌های زیر پیشنهاد می‌‌شود.

  • مواد پولیشی برای براق کردن
  • سنگ‌‌سابی و یا سنگ‌‌زنی تخصصی
  • واکس سنگ ساختمانی

خدمات برش

در صنعت سنگ‌‌بری شرکت‌‌ها و کارخانجات فراوانی در ایران در حال فعالیت هستند. در این بین شرکت‌‌های خارجی نیز توانسته‌‌اند وارد بازار ایران شوند و به‌‌گونه‌‌ای با شرکت‌‌های ایرانی رقابت کنند.

هر‌‌کدام از این شرکت‌‌ها قصد ارائه بهترین خدمات و امکانات را به مشتریان خود دارند و در این بین شرکتی موفق خواهد بود که بتواند خدمات نوین و بی‌‌نظیری را با بهترین کیفیت را ارائه دهد.

یکی از بهترین و جدید‌‌ترین خدماتی که در صنعت سنگ‌‌بری توسط شرکت‌‌ها ارائه می‌‌شود، خدمات برش وا‌‌تر‌‌جت می‌‌باشد.

خدمات برش وا‌‌تر‌‌جت

دستگاه وا‌‌تر‌‌جت یا (Abrasive WaterJet Cutting) مواد را با فشار آب زیاد برش می‌‌دهد. این دستگاه قابلیت برش مواد سخت مانند سنگ، فلز، سیمان و موادی چون آلومینیوم، فایبرگلاس و شیشه را دارد.

این دستگاه با کمک یک پمپ بسیار قوی آب را با فشار بسیار زیادی به داخل نازلی که قطر بسیار کمی دارد هدایت می‌‌کند. اگر مواد مورد استفاده از جمله‌‌ی مواد سخت باشند، به آب مواد ساینده (Abrasive) اضافه می‌‌شود، در غیر این صورت آب از نازل خارج می‌‌شود و طرح مورد نظر را روی سنگ یا مواد دیگر برش می‌‌دهد.

برش سنگ با دستگاه وا‌‌تر‌‌جت

دستگاه وا‌‌تر‌‌جت بر‌‌اساس سیستم CNC کار می‌‌کند. CNC یا Computer Numerical Control سیستمی است که در آن دستگاه با کنترل عددی توسط کامپیوتر کار می‌‌کند. برای برش با دستگاه وا‌‌تر‌‌جت ابتدا باید طرح را در یکی از نرم‌‌افزار‌‌های برداری مانند کرلدراو، اتو‌‌کد، کتیا و غیره طراحی کرد، سپس از طریق نرم‌‌افزار دیگری آن را به کدی به نام Gcode تغییر داد. این کد به کامپیوتر داده می‌‌شود و طبق برنامه کامپیوتر طرح را روی مواد برش می‌‌دهد.

ویژگی اصلی دستگاه وا‌‌تر‌‌جت چیست؟

این دستگاه هر موادی با هر ضریبی از سختی را می‌‌تواند برش دهد، به همین دلیل تنها دستگاهی که می‌‌تواند تیتانیوم و سوپر‌‌آلیاژ‌‌ها را برش دهد، دستگاه وا‌‌تر‌‌جت می‌‌باشد.

فواید استفاده از دستگاه برش وا‌‌تر‌‌جت چیست؟

  • برش بدون محدودیت ضریب سختی مواد
  • عدم ایجاد تنش حرارتی
  • توانایی برش سوپر آلیاژ
  • برش انواع فولاد
  • کیفیت بالای برش لبه‌‌ها و عدم نیاز به مرحله پرداخت
  • امکان ایجاد طرح‌‌های پیچیده

سرعت برش وا‌‌تر‌‌جت به چه عواملی بستگی دارد؟

سختی ماده، ضخامت ماده، دشواری طرح داده شده و کیفیت لبه‌‌ها اگر بالا باشد سرعت دستگاه کاهش می‌‌یابد.

دستگاه وا‌‌تر‌‌جت

از دستگاه وا‌‌تر‌‌‌‌جت در برش سنگ‌‌های معرق و تزیینی نیز استفاده می‌‌شود.

برش با دستگاه وا‌‌تر‌‌جت در مقایسه با دستگاه‌‌های برش دیگر

در ادامه برش دستگاه وا‌‌تر‌‌جت را با برش با لیزر مقایسه خواهیم کرد.

قدرت برش در دستگاه وا‌‌تر‌‌جت از برش با لیزر بیشتر است، به همین دلیل مواد سخت‌‌تری با این دستگاه برش می‌‌خورند. به طور مثال لیزر توانایی برش مواد سخت مانند سنگ، سرامیک،شیشه و تیتانیوم کار‌‌باید را ندارد اما این مواد با وا‌‌تر‌‌جت به راحتی برش می‌‌خورند. هزینه‌‌ی برش با وا‌‌تر‌‌جت در بسیاری از مواقع از برش با لیزر کمتر خواهد بود. برش وا‌‌تر‌‌جت تولید دود‌‌های سمی را ندارد اما در لیزر وجود دارد.

سنگبری در ایران

کشور ما ایران دارای غنی‌‌ترین معادن و ذخایر معدنی در دنیا می‌‌باشد. صنعت سنگ به دلیل کاربرد‌‌های فراوانی که دارد در بین دیگر صنایع از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار است. هم‌‌چنین در سال‌‌های اخیر رشد بسیار چشمگیری داشته است. به همین دلیل نقش مهمی در اقتصاد ملی ایفا می‌‌کند. هر‌‌چقدر تجهیزات و امکانات موجود پیشرفته‌‌تر و مدرن‌‌تر شود، تولیدات نیز کیفیت بهتری پیدا خواهند کرد.

سنگ‌‌بری توسط قله‌‌بر

درباره‌‌ی سنگبری‌‌های تهران تاریخچه‌‌ی مختصری را گفتیم، حال در مورد یکی دیگر از استان‌‌های مهم در صنعت سنگ توضیح خواهیم داد.

سنگبری‌‌های اصفهان

استان اصفهان یکی از قطب‌‌های اصلی ذخایر و معادن سنگ در ایران می‌‌باشد. این استان از سال‌‌ها دور از پیشگامان در تولید و فر‌‌آوری سنگ در ایران، هم‌‌چنین صادرات آن بوده‌‌است.

اما این استان سال‌‌ها با مشکلاتی در خصوص استخراج تا فروش مواجه شده است.

ایران در کنار کشور‌‌هایی مانند برزیل، هند، ایتالیا و ترکیه جزء ۵ کشور نخست جهان از لحاظ تنوع معادن در دنیا می‌‌باشد. اما متاسفانه با داشتن ۷ میلیارد تن از ذخایر دنیا، سهم بسیار اندکی ( ۲%) از تجارت سنگ در دنیا مربوط به ایران می‌‌باشد.

استان اصفهان دارای بالا‌‌ترین واحد‌‌های فر‌‌آوری سنگ در ایران می‌‌باشد. دارای ۸۴۰ معدن در حال کار و سرمایه‌‌ی بسیار بالا می‌‌باشد.

طبق آمار‌‌های گذشته صادرات استان اصفهان از ۳/۱۶ به چهار درصد کاهش یافته است، درحالی که سنگ‌‌هایی که در این استان به صورت خام و فر‌‌آوری شده تولید می‌‌شوند از استاندارد‌‌های جهانی برخوردارند.

طبق این آمار، صنعت سنگ رو‌‌به افت می‌‌باشد. اگر افراد مسئول اقدامی در جهت رونق دوباره این صنعت نکنند، ضربه‌‌ی بزرگی به اقتصاد و هم‌‌چنین به افراد و مشاغل وابسته به این صنعت زده می‌‌شود.

افراد بسیاری در این استان مشغول به کار می‌‌باشند، این اشتغال‌‌زایی در کاهش نرخ بیکاری در سال‌‌های گذشته بسیار مفید بوده و هم‌‌چنین باعث افزایش سطح در‌‌آمد افراد در این استان شده است.

سنگبری کوهستان

در قسمت‌‌های قبل از انواع سنگ، انواع برش و انواع فر‌‌آوری سنگ توضیح داده شد. مطالب بالا به شما کمک می‌‌کند در انتخاب و خرید سنگ به موارد مهمی توجه داشته باشید و بتوانید کیفیت خرید خود را افزایش دهید.

در این بین شما برای تهیه سنگ مورد نیازتان به سنگبری‌‌ معتبر و مورد اطمینانی احتیاج دارید تا بتوانید به آن اعتماد کنید. شرکت یا کارخانه‌‌ای که جایگاه ثابتی در بازار داشته باشد و شما نگرانی بابت دریافت خدمات و محصول از آن نداشته باشید. برای تهیه‌‌ سنگ و دریافت خدمات حمل و نقل و نصب باید شرکتی را انتخاب کنید که از ابتدای مسیر تا انتها شما را همراهی کند. سنگ‌‌بری کوهستان می‌‌تواند بهترین انتخاب شما باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *